नवी दिल्ली –अलीकडेच जीएसटी कपात केल्याने भारतीय अर्थव्यवस्थेत सकारात्मक बदल घडण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. जीएसटी कपातीमुळे हॉटेल उद्योग, हरित ऊर्जा क्षेत्र, कृषी यंत्रसामग्री आणि सूक्ष्म-मध्यम उद्योगांना (MSME) मोठा फायदा होणार असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
हॉटेल उद्योगाला चालना
सध्या प्रतिदिन ७,५०० रुपयांपर्यंत दर असलेल्या हॉटेल खोल्यांवर १२% GST लागू आहे. आता जीएसटी दर कमी केल्याने हॉटेलच्या दरांमध्ये घट होईल, ज्यामुळे देशभरातील प्रवाशांना हॉटेलमध्ये राहणे अधिक परवडणारे होईल. मेकमायट्रिपचे सह-संस्थापक आणि समूह मुख्याधिकारी राजेश मगो यांनी सांगितले की, या बदलामुळे ग्राहकांच्या खर्चात वाढ होईल आणि विविध क्षेत्रांमध्ये आर्थिक गतिशीलता वाढेल.
परदेशी आणि देशांतर्गत पर्यटनाला चालना
जीएसटी कपातीमुळे देशात पर्यटनासाठी राहण्याचा खर्च कमी होणार आहे, ज्यामुळे देशांतर्गत तसेच परदेशी पर्यटकांची संख्या वाढेल. पर्यटनातील वाढलेली मागणी हॉटेल उद्योगाला अधिक गुंतवणूक करण्यास प्रोत्साहित करेल. फेडरेशन ऑफ हॉटेल्स अँड रेस्टॉरंट्स असोसिएशन ऑफ इंडियाचे अध्यक्ष के. श्यामा राजू यांनी सांगितले की, यामुळे रोजगाराच्या संधी वाढतील, तरुण आणि महिलांसाठी नवीन कार्यक्षेत्र निर्माण होईल आणि भारताची जागतिक स्पर्धात्मकता सुधरेल.
हरित ऊर्जा क्षेत्रात क्रांती
जीएसटी कपात ही देशाच्या हरित ऊर्जा क्षेत्राला देखील चालना देणार आहे. लॉरिट्झ न्युडसन इलेक्ट्रिकल अँड ऑटोमेशनचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी नरेश कुमार म्हणाले, “जीएसटीची सुलभ आणि तर्कसंगत संरचना हे देशाच्या हरित ऊर्जेकडे संक्रमणासाठी दूरदृष्टीपूर्ण पाऊल आहे.”
नूतनीकरणक्षम ऊर्जा उपकरणांवरील जीएसटी दर १२% वरून ५% वर आणल्यामुळे या उपकरणांचा प्रारंभीचा खर्च कमी होईल. यामुळे हरित तंत्रज्ञान अधिक सहज उपलब्ध होईल आणि ऊर्जा व कृषी क्षेत्रात नूतनीकरणक्षम उपायांची स्वीकार्यता वाढेल.
MSME क्षेत्रासाठी फायदेशीर सुधारणा
नव्या जीएसटी संरचनेत ५% आणि १८% या दोन प्रमुख दरांमध्ये साधेपणा आणल्यामुळे कृषी, आरोग्य, अन्न आणि घरगुती वस्तूंच्या क्षेत्रातील लघु व मध्यम उद्योगांना कच्चा माल विकत घेण्याचा खर्च कमी होईल. काही तयार उत्पादनांवर दर कमी झाल्यामुळे ग्राहकांची मागणी वाढेल. या उत्पादनांचा मोठा हिस्सा MSME क्षेत्रात तयार होत असल्याने या सुधारणेमुळे या उद्योगांना बाजारातील संधी विस्तारण्यासाठी मदत होईल.
आर्थिक विकासास चालना
जीएसटी कपातीमुळे प्रवासी उद्योग, हरित ऊर्जा क्षेत्र आणि MSME क्षेत्रांवर सकारात्मक परिणाम होईल, ज्यामुळे अर्थव्यवस्था अधिक समावेशक, शाश्वत आणि प्रगतीशील होईल. आर्थिक गतिशीलता वाढल्याने रोजगाराच्या संधी निर्माण होतील आणि देशाची जागतिक अर्थव्यवस्थेतली भूमिका मजबूत होईल.
या सुधारणांमुळे भारतीय अर्थव्यवस्थेत विविध स्तरांवर सकारात्मक बदल घडतील. पर्यटन क्षेत्रात अधिक प्रवासी आकर्षित होतील, हरित ऊर्जा क्षेत्रात नूतनीकरणात्मक उपकरणे सहज उपलब्ध होतील, तर MSME क्षेत्राच्या विस्ताराला बळ मिळेल. एकंदरीत, जीएसटी कपात ही अधिक समावेशक, प्रगतिशील आणि शाश्वत अर्थव्यवस्थेकडे टाकलेले महत्त्वाचे पाऊल ठरणार आहे.
