मुंबई : महाराष्ट्रात मराठा आरक्षणाचा प्रश्न पुन्हा पेटला असून, मनोज जरांगे पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली मराठा समाजाने मोठं आंदोलन उभारलं. लाखोंच्या संख्येनं लोक मुंबईत एकवटले आणि सरकारला दबावाखाली आणलं. अखेरीस राज्य सरकारनं मराठा समाजाशी संबंधित काही मागण्या मान्य करत हैदराबाद गॅझेटचा जीआर काढला. या घडामोडींवर प्रतिक्रिया देताना केंद्रीय मंत्री रामदास आठवले यांनी स्पष्टपणे आपली भूमिका मांडली आहे.
मराठा आरक्षण आणि ओबीसींची भूमिका
रामदास आठवले म्हणाले की, “मराठा समाजाला आरक्षण मिळावं हे योग्य आहे, पण त्यासाठी ओबीसींचा कोटा कमी होता कामा नये. आधीच ओबीसी समाजाला मर्यादित आरक्षण मिळालं आहे. त्यामुळे सरकारने कोणताही निर्णय घेताना त्यांच्यावर अन्याय होणार नाही याची काळजी घ्यावी.”
आठवलेंनी पुढे सांगितलं की, मराठा समाजाला दहा टक्के स्वतंत्र आरक्षण देण्यात आलं होतं, मात्र न्यायालयीन अडचणींमुळे ते राबवता आलं नाही. “हैदराबाद गॅझेट लागू झाला तरी सरसकट मराठा समाजाला त्याचा फायदा होईलच असं नाही. ज्यांच्याकडे जुनी कागदपत्रं आहेत त्यांनाच याचा लाभ होईल,” असंही त्यांनी स्पष्ट केलं.
जरांगे पाटील आंदोलनाचं यश
मनोज जरांगे पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली झालेल्या आंदोलनाला प्रचंड प्रतिसाद मिळाला. लाखो लोकांनी शांततेत सहभाग नोंदवून मराठा समाजाच्या मागण्यांना पाठिंबा दिला. सरकारवर दबाव वाढताच राज्य सरकारला निर्णय घ्यावा लागला. हैदराबाद गॅझेटसह काही मागण्या मान्य केल्यामुळे आंदोलनाला काही प्रमाणात यश मिळालं. मात्र, याच निर्णयामुळे ओबीसी समाजाकडून तीव्र नाराजी व्यक्त करण्यात येत आहे.
ओबीसी नेत्यांचं म्हणणं आहे की, “मराठ्यांना आरक्षण द्यावं, पण ओबीसींच्या वाट्यावर गदा येऊ नये.” त्यामुळे आता राज्यात पुन्हा एकदा ओबीसी आणि मराठा समाजातील तणाव वाढण्याची शक्यता आहे.
ठाकरे-राज युतीच्या चर्चांवर आठवलेंचं मत
गेल्या काही दिवसांत उद्धव ठाकरे आणि राज ठाकरे हे दोघे भाऊ पुन्हा एकत्र येणार अशी चर्चा रंगली होती. या चर्चांवर भाष्य करताना रामदास आठवले म्हणाले, “उद्धव ठाकरेंचा दसरा मेळावा असतो. त्यात राज ठाकरेंना कदाचित बोलावलं जाऊ शकतं. पण दोघे जरी एकत्र आले तरी महाराष्ट्राच्या राजकारणात मोठा बदल होईल असं मला वाटत नाही. मुंबई महापालिकेत महायुतीचाच विजय होणार आहे, याबद्दल मला खात्री आहे.”
आठवलेंनी हेही नमूद केलं की, उद्धव आणि राज ठाकरे हे दोघे एकत्र आले तरी मुंबईच्या सत्तेत त्यांना फारसा फायदा होणार नाही. “मुंबई महापालिकेत भारतीय जनता पक्ष, शिंदे गट आणि आमची रिपब्लिकन पार्टी युती करून लढणार आहे. त्यामुळे सत्ता महायुतीच्या हातीच राहील,” असा ठाम विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.
देवेंद्र फडणवीसांवर प्रतिक्रिया
मराठा आरक्षणाच्या निर्णयानंतर उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या पोस्टरबाजीला वेग आला आहे. या पोस्टरबाजीवरून विचारलेल्या प्रश्नाला उत्तर देताना आठवलेंनी फडणवीसांचे कौतुक केले. ते म्हणाले, “श्रेय घेण्याचा प्रश्न नाही. देवेंद्र फडणवीस ब्राह्मण असूनही त्यांनी मराठा समाजासाठी निर्णय घेतला. म्हणूनच त्यांचे पोस्टर लागले पाहिजेत. गेल्या सत्तर वर्षांत अनेक मराठा मुख्यमंत्री झाले, पण त्यांनी असा निर्णय घेतला नव्हता.”
आठवलेंनी स्पष्टपणे सांगितलं की, फडणवीसांवर जातीय कारणांनी टीका करण्यात आली. मात्र त्यांनी त्या टीकेची पर्वा न करता मराठा समाजाच्या हिताचा निर्णय घेतला. त्यामुळे त्यांचे कौतुक व्हायलाच हवे.
पुढील राजकीय समीकरणं
राज्यात मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्यामुळे पुन्हा एकदा राजकीय समीकरणं बदलताना दिसत आहेत. एका बाजूला जरांगे पाटील यांच्या आंदोलनामुळे सरकारला मोठा दबाव झेलावा लागला, तर दुसऱ्या बाजूला ओबीसी समाजातून नाराजी व्यक्त होत आहे. ठाकरे-राज युतीची चर्चा रंगते आहे, पण आठवलेंच्या मते त्यातून काही ठोस परिणाम दिसणार नाहीत.
आठवलेंचं भाकीत असं की, “मराठा आरक्षणाचा तोडगा निघणं कठीण आहे. सरकारने संतुलन साधलं नाही तर राज्यात सामाजिक तणाव वाढेल. मात्र महापालिका आणि राज्यातील निवडणुकांमध्ये महायुतीचं वर्चस्व राहील.”
मराठा आरक्षणाचा प्रश्न अजून सुटलेला नाही. हैदराबाद गॅझेट जरी काढला असला तरी त्याचा लाभ सर्वसामान्य मराठा समाजाला मिळेल का हा प्रश्न कायम आहे. ओबीसींचा विरोध, ठाकरे-राज युतीची चर्चा, आणि फडणवीसांवरील राजकीय हल्ले या सगळ्या घडामोडींमध्ये रामदास आठवले यांनी मांडलेलं मत राजकीय दृष्ट्या महत्वाचं मानलं जात आहे.
